Kαθιερώνοντας μια νέα κατηγορία, θα προσπαθώ να αναδεικνύω σημαντικά θέματα του web design (και όχι μόνο) από blog, communities, magazines και άλλες πηγές. Η ανανέωση θα είναι σε μηνιαία βάση. Εννοείται ότι προφανώς θα υπάρχουν πολύ πιο σημαντικές καταχωρήσεις, που δεν μπήκαν στα bookmarks μου γιατί δεν πρόλαβα να τις διαβάσω ή δεν υπέπεσαν στην αντίληψη μου.

The Evolution of Websites: How 10 Popular Websites Have (And Have Not) Changed
Για όποιον θεωρεί ότι η αλλαγή είναι εύκολη και υλοποιήσιμη σε δόκιμο χρόνο ακόμα και από μεγάλους οργανισμούς.

Useful jQuery : A Compilation of jQuery Utilities
Γιατί το jQuery είναι κάτι παραπάνω από εντυπωσιακά εφφέ.

Is It Fair To Criticize Bad Design?
Επειδή και εμένα μου την σπάει ο Jacob Nielsen …

Japan: URL’s Are Totally Out
No more printed URL’s. Από την Ιαπωνία μια διαφορετική διαφημιστική προσέγγιση.

Bury that lede – What Windows Designers don’t know about UI
όταν κατέχεις το UI τότε εύκολα εντοπίζεις τα λάθη…

From Design to Deployment
O Jon Hicks στο Future of Web Design

Calculating Hours – the Client Factors
Η γνώμη του Andy Rutledge για τους παράγοντες που επηρεάζουν την χρέωση προς τον τελικό πελάτη.

Great Numbers, Not So Great Design
Ο Khoi Vihn εξηγεί αναλυτικά γιατί το «Bigger isn’t Better»

What makes a design «Googley»?
Aφού σχεδιάζουμε κατά 99% για το Google (όταν μας το επιτρέπει ο πελάτης) τουλάχιστον να ξέρουμε τα στοιχεία που πρέπει να έχει το design μας.

Is it time to re-introduce sound to the web?
Aλήθεια, γιατί δεν μπορούν οι web pages να περιέχουν ηχητικά εφφέ;

Σε μια συνάντηση μου με πελάτη πριν λίγο καιρό, μου τέθηκε το ακόλουθο ερώτημα, μετά την αναγγελία εκ μέρους μου του ποσού που θα κοστίσει -κατά προσέγγιση-, αυτό που συζητήσαμε (ο πελάτης θεώρησε εξωφρενική την τιμή – δεν θα αναφέρω νούμερα ούτως ή άλλως το υψηλό ή χαμηλό κόστος είναι κάτι σχετικό).

«Τι ακριβώς πληρώνω με αυτά τα χρήματα;».

α) πληρώνεις την τεχνογνωσία του web agency να σου σχεδιάσει το site που θέλεις, με τον σωστό τρόπο (web standards, σύγχρονο design)

β.1) πληρώνεις την ιδέα του concept που θα βασιστεί το design του site και θα παραχθεί από το web agency

β.2) θα πληρώσεις ακόμα περισσότερα, αν δεν θέλεις το concept να το προτείνει το web agency, αλλά να μεταφέρουμε στο design το concept που θα μας αναφέρεις εσύ. ΟΚ, αυτό δεν αποτελεί πάγια τακτική, απλά στην πλειοψηφία των περιπτώσεων το concept είναι βγαλμένο από χολυγουντιανή παραγωγή με άλογα να τρέχουνε, λουλούδια να ανθίζουν, ουρανούς να συννεφιάζουν και λοιπές σκηνοθετικές απόπειρες που μπροστά τους ο Τζίμ Τζάρμους μένει με ανοιχτό το στόμα.

Πολλές φορές επίσης βρίσκομαι αντιμέτωπος με την ειρωνία του πελάτη, όπως χαρακτηριστικά μου έρχεται ένα παράδειγμα στο μυαλό που αφορούσε wordpress customization. Και πάλι ο πελάτης, θεώρησε εξωφρενική την τιμή και την επόμενη φορά ήρθε οπλισμένος με μια λίστα από paid themes (revolution, news κλπ.) και πόσο πιο φθηνά ήταν από την τιμή που του είπα εγώ. Συμφώνησε στο κόστος τελικά, μετά την προτροπή μου να ρωτήσει τον δημιουργό του revolution ας πούμε, πόσα θα του χρέωνε για το customized wordpress που επιθυμούσε. Eίναι εύκολο να παρερμηνεύεις την διαφορά κόστους όταν δεν έχεις αποσαφηνίσει στο μυαλό σου την διαφορά ανάμεσα στο customization (που θα καταλήξει σε κάτι μοναδικά δικό σου) και της διάθεσης ενός theme, που ναι μεν δίνεται έναντι χρημάτων, ακολουθώντας όμως την λογική του φασόν.

Προσπαθούμε να υιοθετήσουμε μια πολιτική χρεώσεων, που θα δίνει αξία σε αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε. Δεν εργάζεσαι με την ίδια όρεξη όταν ξέρεις ότι παρέχεις κάτι σε χαμηλή τιμή, από την άλλη όμως δεν γίνεται να ξεκοκκαλίζεις τον πελάτη ή να χάνεις μια δουλειά μέσα από τα χέρια σου, εξαιτίας της υψηλής κοστολόγησης από την στιγμή μάλιστα που στο repository σου έχεις έτοιμο κώδικα γι′αυτά που ζητούνται.

Στα χρόνια που είμαι στον χώρο, έχω συναντήσει διάφορες μεθόδους κοστολόγησης στον ανταγωνισμό. Άλλες τις θεώρησα σωστές, αλλές τραγελαφικές, άλλες απλά δεν μπόρεσα να καταλάβω την φιλοσοφία τους.

Απλά τις αναφέρω :

- Έχουμε μια πάγια πολιτική χρέωσης. Δεν αλλάζει ποτέ και για κανένα.

- Συνήθως το κόστος έχει να κάνει με την οικονομική επιφάνεια του πελάτη. Αλλο κόστος έχει να δίνεις μια υπηρεσία σε μια εταιρεία-leader του κλάδου της και άλλο σε μια ατομική επιχείρηση που βρίσκεται στα πρώτα της βήματα, πόσο δε μάλλον σε ένα ιδιώτη.

- Έχουμε ένα γραφείο που έχει πάγια έξοδα τον μήνα 15000 € (ενοίκια, μισθοί, servers, software κλπ.) και πάγια έσοδα 8000 €. Αν μου έρθει ο πελάτης στις αρχές του μήνα θα κοστολογηθεί υψηλά γιατί δεν γνωρίζουμε πως θα μας πάει ο μήνας. Αν έρθει στο τέλος του μήνα, που πιθανώς θα έχουμε βγάλει τα έξοδα μας και αυτά που θέλουμε να βάλουμε στην τσέπη μας ως owners, τότε πολύ πιθανόν να το πάρει και σε τιμή κατώτερη του πραγματικού του κόστους.

- Συνήθως κοστολογούμε σύμφωνα με την «προοπτική» που έχει ο πελάτης. Παράδειγμα : Αν είναι όμιλος εταιρειών και έρχεται σε έμας για το site μιας εταιρείας του ομίλου, γνωρίζοντας ότι μελλοντικά μπορούμε να αποκομίσουμε σημαντικά οφέλη από τον υπόλοιπο όμιλο, κάνουμε μια καλύτερη τιμή και επιδιώκουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα προσπαθώντας να χτίσουμε σωστά πάνω σε αυτή την προοπτική. Αν καταλάβουμε ότι ο πελάτης, δεν έχει μελλοντικά να μας προσφέρει περισσότερο value σαφώς και η χρέωση του θα είναι μεγαλύτερη.

Εννοείται ότι δεν αναφέρομαι καθόλου σε τακτικές ανύπαρκτου ή πολύ μικρού portfolio που για να μεγαλώσει, αναγκαστικά κάποιες δουλειές γίνονται με χαμηλότερο κόστος απ’ότι θα έπρεπε, πράγμα προφανώς θεμιτό και απολύτως κατανοητό, από την στιγμή μάλιστα που όταν αυτό το portfolio φθάσει σε έναν ικανό αριθμό η κοστολόγηση θα φθάσει στα λογικά επίπεδα.

Δεν ξέρω πως σας φαίνονται όλα αυτά, στον χώρο όμως των υπηρεσιών γενικά (ή τουλάχιστον έτσι θέλω να πιστεύω) αποτελούν συνήθη φαινόμενα. Εννοείται ότι συχνά επικρατούν συνδυαστικά μοντέλα όλων των ανωτέρω. Δεν έχουν υποπέσει στην αντίληψη μου άλλες πολιτικές κοστολόγησης, θα χαιρόμουν ιδιαίτερα αν έχετε εσείς να αναφέρετε κάποιες.

Aρκετές φορές έχω βρεθεί αντιμέτωπος με την απογοήτευση του πελάτη, ύστερα από την υλοποίηση του εταιρικού web site του και ένα σεβαστό χρονικό διάστημα που αυτό έχει παραμείνει online. Η αιτία δεν είναι άλλη από την μη απόδοση της επένδυσης, κάτι που μπορεί να ξεκινά από το γεγονός ότι όλο αυτό το χρονικό διάστημα ούτε ένας πελάτης δεν ήρθε μέσω του site και να φθάνει μέχρι το «φτωχό» έως ανύπαρκτο traffic που δημιουργείται από τις μηχανές αναζήτησης.

Αν εξαιρέσουμε τις περιπτώσεις του εξώφθαλμου κακού σχεδιασμού, βλέπω στα περισσότερα από αυτά τα εταιρικά sites, ένα συγκεκριμένο πρόβλημα. Δεν μπορώ να βρω μια δόκιμη λέξη για να τo ονομάσω, θα την πω όπως μου έρχεται στο μυαλό : Υπερσχεδιασμός.

Δεν ξέρω γιατί, πιθανολογώ όμως ότι οφείλεται στην μηδαμινή κουλτούρα αισθητικής που έχουμε σαν λαός, η συντριπτική πλειοψηφία αυτών που θα πληρώσουν χωρίς να νιώθουν εξαρχής δυσαρεστημένοι για την δημιουργία του εταιρικού web site τους, δεν μπορούν να καταλαβουν το τρίπτυχο simple, clean, accessible.  Αντίθετα, νιώθουν πολύ καλύτερα όταν πληρώνουν για εντυπωσιακά γραφικά, περιττά animations, άστοχα video, ατυχή ηχητικά περιτυλίγματα και ανούσια banners. Δεν ισχυρίζομαι φυσικά, ότι δεν μπορούν να γίνουν όλα αυτά και παράλληλα να παραχθεί ένα άριστο εικαστικό αποτέλεσμα, αυτό για το οποίο αμφιβάλλω (αν γίνουν όλα αυτά), είναι αν μένει κάποιος χώρος για να περαστούν τα απαραίτητα μηνύματα στους επισκέπτες του εκάστοτε web site.

Τι επιτέλους μπορεί να ζητάει ένας επισκέπτης από ένα εταιρικό web site;  τα εξής απλά, κατά την γνώμη μου :

- ποια είναι η εταιρεία
- που βρίσκεται και πως μπορεί κάποιος να έρθει σε επαφή μαζί της
- τι υπηρεσίες προσφέρει ή τι προϊόντα πουλάει
- πως μπορεί κάποιος να προμηθευτεί αυτές τις υπηρεσίες ή να αγοράσει αυτά τα προϊόντα
- γιατί να προτιμήσει τις υπηρεσίες ή τα προϊόντα της συγκεκριμένης εταιρείας σε σχέση με τον ανταγωνισμό

Αν λοιπόν για να φθάσει κάποιος επισκέπτης σε όλα αυτά τα απαραίτητα μηνύματα, πρέπει να περάσει μια μικρή «οδύσσεια» με ένα ηχητικό loop να βουϊζει ακατάπαυστα στα αυτιά του, με ένα flash intro που text messages και λογότυπα θα γίνονται μαλλιά – κουβάρια, με ένα video που το έχουμε δει πολλές φορές σε τηλεοπτικές διαφημίσεις αλλά πρέπει να το βάλουμε και στην πρώτη σελίδα του site, τότε θα συμβούλευα τον πελάτη να απογοητευθεί εξαρχής και να μην χάνει άσκοπα χρόνο περιμένοντας ώσπου να συμπληρωθεί ένα σεβαστό χρονικό διάστημα που το εταιρικό site του θα παραμείνει online.

Kι αυτό γιατί ελαχιστότατοι επισκέπτες, με τον όποιο τρόπο κι αν φθάσουν σε ένα τέτοιου σχεδιασμού web site, θα ψάξουν να βρουν μόνοι τους αυτά τα απαραίτητα στοιχεία, αν δεν φροντίσουμε εμείς (πελάτης & web agency) συνεργαζόμενοι σωστά να τους τα δείξουμε. Το design δεν είναι το μήνυμα, άλλα το περιτύλιγμα που μέσα του αυτό εμπεριέχεται.

Δεν ξέρω από που να ξεκινήσω, για να πω σαφέστερα τις σκέψεις μου γι′αυτό που αισθάνομαι όταν βλέπω ένα κακοσχεδιασμένο site. Όταν λέω «κακοσχεδιασμένo», δεν φθάνω σε επίπεδο standards και usability, αλλά ως το όριο της αισθητικής που ξεπερνά τα όρια της επονομαζόμενης ως «κακής».

Μιλάω για τους ερασιτέχνες, κατά συρροήν και κατά περίπτωση «designers», που με τις σχεδιαστικές τους προσπάθειες, προσβάλλουν κάθε έννοια αισθητικής. Προσπαθώ να σκεφθώ, πως είναι δυνατόν, να τελειώνεις το πόνημα σου, να βυθίζεσαι ανακουφισμένος στην καρέκλα σου, να κοιτάς αυτό που υπάρχει στην οθόνη σου και να λες «ναι, αυτό είναι! ας το βγάλουμε online!».

Δεν μπορώ να αντιστοιχίσω με κάποιον άλλο επαγγελματικό χώρο, αυτό που συμβαίνει. Είσαι ας πούμε, μηχανικός και χρειάζεσαι λογιστή. Τον προσλαμβάνεις, δεν κάνεις τον λογιστή εσύ χωρίς να έχεις ιδέα. Είσαι λογιστής και θέλεις να χτίσεις σπίτι, δηλαδή χρειάζεσαι μηχανικό. Τον βρίσκεις και συνεργάζεσαι, δεν φωνάζεις εκσκαφείς να σκάψουν για να αρχίσεις να στήνεις τα θεμέλια.

Κι όσο κι αν κάποιοι, ενδεχομένως αντιτάξουν, ότι το να μην είσαι σωστός λογιστικά θα σου κοστίσει πολύ ή το να χτίσεις ένα σπίτι χωρίς να έχεις ιδέα διακινδυνεύεις την σωματική ακεραιότητα αυτών που θα το κατοικήσουν, θα αντιπαραβάλλω ότι το να έχεις online το τερατούργημα σου (ειδικά αν αυτό παρουσιάζει εταιρικές δραστηριότητες) είναι σχεδόν επιχειρηματική αυτοκτονία και εντέλει και αυτό θα σου κοστίσει πολύ.

Δεν προσπαθώ να σπρώξω όλους τους επίδοξους «designers» προς τα web studios, άλλωστε και να προσπαθούσα να το κάνω δεν θα πετύχαινα τίποτα. Αυτό που δεν κατανοώ, είναι για ποιον λόγο, αφήνουμε στην άκρη έτοιμες και φθηνές λύσεις μπροστά στην δόξα της αναμενόμενης κριτικής : «καταπληκτικό design», που δεν θα έρθει ποτέ, κι αν ακόμα έρθει ή θα είναι ψευδής ή θα προέρχεται από έναν περίγυρο που η σχέση του με την αισθητική θα είναι παρόμοια με του «designer».

Δεν το κατέχεις το «άθλημα» όχι με την έννοια κάποιας εξειδίκευσης και κάποιων σχετικών σπουδών αλλά ούτε καν με την έννοια του «ταλέντου»; Υπάρχει η λύση του έτοιμου template. Όσο κι αν κινδυνεύεις να πέσεις θύμα μιας ατέλειωτης επαναληπτικότητας, είναι απείρως καλύτερο να την εμπιστευθείς, από το να προσπαθήσεις να μετατραπείς ξαφνικά σε επίδοξο σχεδιαστή διακινδυνεύοντας την αξιοπιστία των δραστηριότητων σου.