Έχει ενδιαφέρον τελικά να ακούς τον πρώην γενικό διευθυντή της Εθνικής Συμμετοχών (επί το ελληνικότερον : Venture Capitals) να απαριθμεί τους λόγους που απέτυχε. Η επεξήγηση του τρόπου που δουλεύουν τα Venture Capitals είναι μεν χρήσιμη, αλλά κάπως ανούσια αν δεν αντιστοιχηθεί με την ελληνική – άκρως συντηρητική – φιλοσοφία περί χρηματοδοτήσεων.

Το κακό, το εστιάζω στο γεγονός, ότι στην Ελλάδα όταν σκεφτόμαστε τον όρο Venture Capitals με κάποιον αυτοματοποιημένο τρόπο το μυαλό μας πάει στις τράπεζες. Μα, αν είναι δυνατόν, οι ελληνικές τράπεζες, οι ναοί της συντηρητικότητας, να χρηματοδοτήσουν ποτέ τεχνολογικής φύσεως προσπάθεια. Όχι απλά αμφιβάλλω, αλλά είμαι σίγουρος ότι αν ποτέ γίνει κάτι τέτοιο, θα είναι αποτέλεσμα συγκυρίας και δεν θα πηγάζει από μια αληθινή ανάγκη του να ψάξουμε λίγο παραπάνω για να κατάλαβουμε κάτι τεχνολογικό και καινοτόμο, ώστε να το χρηματοδοτήσουμε.

Κατά τα λοιπά, ορθότατες οι αναφορές του κυρίου Κ. Μητσοτάκη για τους λόγους που τα startup και εν γένει η επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα, αντιμετωπίζουν αξεπέραστες δυσκολίες. Τα περισσότερα γνωστά, προσωπικά βρήκα πολύ σημαντικό τον λόγο περί τραγικά αναχρονιστικού πτωχευτικού δικαίου που κρέμεται σαν σπαθί πάνω από το κεφάλι του νεόκοπου επιχειρηματία, σε περίπτωση αποτυχίας των δραστηριοτήτων του.

Με ξένισε κάπως το γεγονός, ότι δεν αναφέρθηκε καθόλου στο θέμα της φορολογίας. Ήθελα να τον ρωτήσω αλλά ήμουν μακριά και με πρόλαβαν οι ερωτήσεις από τις μπροστινές θέσεις, αν το θεωρεί υποδεέστερο ή απλά ξέχασε να το αναφέρει. Και δεν αναφέρομαι τόσο στο ύψος της φορολογίας, όσο στο μη σταθερό φορολογικό πλαίσιο (κάθε χρόνο και νέες αλλαγές), μέσα στο οποίο καλείται μια επιχείρηση να δραστηριοποιηθεί.

Η κακή συγκυρία της όλης υπόθεσης, είναι ότι οι ενδιαφερόμενοι και μελλοντικοί νέοι επιχειρηματίες έχουν πέσει πάνω στην κρίση (σχεδόν κατάρρευση) των αγορών. Ενδιαφέρον θα είχε, αν στο επόμενο Open Coffee, ακούγαμε την γνώμη ενός ειδικού περί της οικονομίας που ενδεχομένως θα είχε και συμβουλευτικό χαρακτήρα προς αυτούς που θέλουν να ξεκινήσουν, δεν βρίσκουν κεφάλαια και πέφτουν και πάνω στην χρονική συγκυρία της κρίσης.

Ίσως κάποιοι βιαστούν να πουν, ότι η κρίση είναι απλά χρηματιστηριακή, αυτό που δεν καταλαβαίνουν είναι ότι το χρηματιστήριο είναι ο καθρέφτης της οικονομικής κατάστασης μιας κοινωνίας. Eπί παραδείγματι, το 1929 πριν το ιστορικό αμερικανικό κραχ η εφημερίδα Πρωϊα έγραφε : «ταβέρνες γεμάτες, κουρεία γεμάτα, τεχνίτες, που δεν ευκαιρούσαν να επιδιορθώσουν ζημιές, πανηγύρια, χοροί, κέφι παντού».Το 1931 οι συνέπειες του κραχ έρχονται στην χώρα μας και οδηγούν το χρηματιστήριο σε κλείσιμο για περίπου 1,5 έτος, επιφέροντας παράλληλα και δραματικές αλλαγές στην καθημερινότητα του πολίτη.

Πάντα είναι καιρός για startup, ειδικά για αυτά που βασίζονται σε καινοτόμες ιδέες, το πρόβλημα είναι ποιος θα τα χρηματοδοτήσει εν μέσω αυτού του διεθνούς κυκεώνα και με τα μεγαλοστελέχη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να ανακαλύπτουν με τρόμο ότι έφθασε η εποχή των ισχνών αγελάδων και ότι πρέπει να επιστραφούν οι Porsche Cayenne. H γνώμη μου είναι ότι σε τέτοιες συνθήκες επιβιώνουν αυτοί που κάνουν μετρημένες κινήσεις. Άλλωστε, χρηματοδότηση δεν υπήρχε και σε εποχές με άριστες συνθήκες. Το μείζον είναι, το ρίσκο που αναλαμβάνει κανείς, κάνοντας το οικονομικό άνοιγμα τώρα, μεσούσης της κρίσης, και με τις συνέπειες της να μην έχουν φθάσει ακόμη στην Ελλάδα.